De uitnodiging om bruggen cq viaducten over de A7 in Sneek te ontwerpen in concurrentie met de grootste bruggenbouwers van Nederland hebben we opgevat als een enorme uitdaging. Vanaf dag 1 hebben we er een avontuurlijke zoektocht van gemaakt om te komen tot een specifiek Sneker ontwerp.

We hebben ons, zeker in de beginfase, niet te veel laten afleiden door de beperkingen van techniek en het programma, weerstand biedend tegen voor de handliggende oplossingen, op zoek naar iets unieks. Uiteindelijk zijn de puzzelstukjes op hun plek gevallen en de juiste mensen op de juiste plaatsen terechtgekomen ; een voorwaarde voor succes!

In de zoektocht naar een goed ontwerpteam heeft voor dit project een versmelting plaatsgevonden tussen Achterbosch architectuur uit Leeuwarden en Onix uit Groningen. Een vruchtbare samenwerking die heeft geleid tot het huidige ontwerp van de bruggen!

Verbinden van oevers

De eenvoudige plank over de sloot is een elementaire verbinding cq brug, tussen Aen B, teruggebracht tot haar oorsprong. Voor ons debat een belangrijk moment. Wij zijn ons gaan realiseren dat juist die oorspronkelijke vorm de basis zou moeten zijn voor de brug. Hierbij realiseerden we ons dat de "opgave" op het stedelijke en provinciale niveau van de A7 zou worden opgedeeld in de verbindingsbruggen van "Molekrite" en "Akkerwinde" en de Lemmerwegverbinding (de ongelijkvloerse rotonde/ kruising). We gaan ons dus bezig houden met de "verbindingen" Molekrite en Akkerwinde. Het onderzoek richt zich op het "slim" verbinden van de oevers.

Hoe maken of ontwerpen we een constructie die iets te maken heeft met de plek, de situatie, de tijd etc? Er volgt een onderzoekstraject waarbij vele maquettes zijn gemaakt om te bevestigen of een "intelligente" constructie waar te maken is. Een avontuurlijke periode die heeft geleid tot een discussie over materialen, identiteit van de plek aan de A7 en in de stad, over Friese botenbouw en de waterstadsgedachten voor Sneek.

Ook de discussie of de brug of viaduct ook een gebouw kan zijn speelt een rol. Moet de brug een moment zijn om in stil te staan, een rustpunt zoals ook te zien is bij ophaalbruggen? Is de verbinding door de brug of over de brug?

Tweede fase onderzoek

Vele overwegingen hebben uiteindelijk geleid tot een tweede fase in het onderzoek. Onze liefde uiteindelijk voor hout, van zowel Onix als AA heeft er toe geleid dat we deze mogelijke materiaaltoepassing nader hebben willen onderzoeken. Houten bruggen, grote overspanningen, en de Friese botenbouw beginnen meer een rol te spelen in onze houding naar de opgave waar we voor staan. Uit historisch onderzoek blijkt dat er veel bruggen in het verleden gebouwd zijn van hout. De z.g. "covered" bridges treffen we nog op veel plaatsen aan in de wereld en worden vaak nog tot op de dag van vandaag gebruikt voor verkeer.

De brug

De overwegingen voortkomend uit het onderzoek, gedachten over de oorsprong van de bruggen, onze liefde voor hout en de identiteit voor de plek versmelten uiteindelijk in een ontwerp voor een houten brug. Onderzoek naar vorm, afmeting en met name de duurzaamheid heeft geleid tot de basisvorm van de brug die traditie respecteerd maar ook innovatief is. Twee identieke "vakwerken" die de overspanning dragen van oever A naar oever B met daartussen het wegdek om de voetgangers, fietsers en auto's te dragen.

De "Spanten" zijn opgebouwd uit trek en druk "staven" en zuiver in hun constructieve opbouw. Constructief verwijzend naar de traditie van de "covered bridges" maar de consequenties van de huidige tijd dragend. In deze fase krijgt de houtconstructeur Emil Luning een belangrijke rol in het ontwerpproces en dagen we hem uit om tot het uiterste te gaan. Vakmanschap en durf is nodig in deze fase! De rechte spanten die onmogelijk groot worden moeten door het programma ( verkeer over de brug) worden aangepast. Uiteindelijk "buigen" ze voor het programma en ontstaat de primaire vorm van de brug, Het ontwerp is geboren.

Voor ons, en voor Emil Luning, een enorme uitdaging omdat de brug nu wordt opgebouwd uit grote dubbel gekromde gelamineerde spanten die op innovatieve wijze worden verduurzaamd. Uniek en nooit eerder uitgevoerd. Het avontuurlijke onderzoekstrajekt kent uiteindelijk haar hoogtepunt in het tot stand komen van het schaalmodel. Hierin worden de gedachten en de papieren wereld over gebracht in een vaste vorm. Het is een magisch moment. Het overtuigd, we kunnen de brug gaan maken.

Hans Achterbosch / Alex van de Beld
Achterbosch Architectuur / Onix
April 2005